📬 Schrijf u in voor de nieuwsbrief ✦ 🙋 Kunt u helpen? Meld u aan ✦ ✈️ Zelf geen last van vliegverkeer? Lees dit ✦ ⚠️ 75% extra geluidsoverlast boven uw huis ✦ 🏠 Wat doet dit met de waarde van uw woning? ✦ 📬 Schrijf u in voor de nieuwsbrief ✦ 🙋 Kunt u helpen? Meld u aan ✦ ✈️ Zelf geen last van vliegverkeer? Lees dit ✦ ⚠️ 75% extra geluidsoverlast boven uw huis ✦ 🏠 Wat doet dit met de waarde van uw woning? ✦

Luchtruimherziening 2028–2030 · Gooise Meren · Wijdemeren · Utrechtse Heuvelrug

De hemel boven
ons stiltegebied
gaat veranderen

De rijksoverheid herziet het Nederlandse luchtruim. Nieuwe vliegroutes doorkruisen het Vecht-Veengebied van Abcoude tot Hilversum. +2,5 dB klinkt klein — het betekent ~75% méér geluidsoverlast én evenveel meer uitstoot boven uw huis.

Achtergrond

Wat is de Luchtruimherziening?

Het Rijk herziet het volledige Nederlandse luchtruim. Op 21 februari 2025 presenteerde minister Madlener het officiële Schetsontwerp aan de Tweede Kamer. De implementatie staat gepland voor 2028–2030.

📄 Rijksoverheid – Kamerbrief 21 februari 2025

"De nieuwe indeling van het luchtruim maakt het mogelijk om vliegtuigen luchthavens hoger te laten naderen en continu te laten dalen. [...] De implementatie moet tussen 2028 en 2030 plaatsvinden."

De aanleiding is tweeledig: de Koninklijke Luchtmacht heeft meer ruimte nodig voor de F-35, én vliegroutes moeten korter en duurzamer worden. Daarvoor schuiven verkeersstromen in het oostelijk luchtruim 5 tot 20 kilometer naar het zuiden — recht op de regio Loosdrecht en Wijdemeren af.

Het naderingspunt ARTIP — op circa 60 kilometer van Schiphol — verschuift mee. De zone rond Oud-Loosdrecht en Wijdemeren krijgt daardoor structureel meer vliegverkeer te verwerken.

2028
Geplande implementatie

Besluitvorming door de Tweede Kamer volgt in 2026 op basis van het Voorlopig Ontwerp.

5–20 km
Verschuiving verkeersstromen

Alle verkeersstromen schuiven op richting onze regio — een significante toename van overvliegend verkeer.

Officiële kaarten – Rijksoverheid 2025

Wat laten de officiële kaarten zien?

Onderstaande kaarten zijn afkomstig uit de officiële Effectanalyse nieuwe luchtruimindeling (NLR / Ministerie van I&W, februari 2025). Ze tonen precies welke gebieden meer en minder vliegtuiggeluid krijgen.

Figuur 1 en 2: Huidige en nieuwe situatie vliegverkeer Schiphol

Figuur 1 & 2 — Links de huidige situatie, rechts de nieuwe situatie van in- en uitgaand verkeer Schiphol. De vliegroutes vanuit het noordoosten verschuiven zuidwaarts richting Wijdemeren. Let op naderingspunt A (ARTIP).
Bron: Effectanalyse nieuwe luchtruimindeling, NLR / Ministerie van I&W, 21 februari 2025.

Figuur 3: Verandering geluidbelasting door het Schetsontwerp

Figuur 3 — Verandering van de geluidbelasting door het Schetsontwerp. Blauw = toename geluid, groen = afname geluid. De blauwe zone rechtsboven — richting Kortenhoef en Loosdrecht — toont een toename van tot wel 2,5 dB Lden.
Bron: Effectanalyse nieuwe luchtruimindeling, NLR / Ministerie van I&W, 21 februari 2025.

Figuur 5: Uitsnede Abcoude en Hilversum

Figuur 5 — Uitsnede van de regio Abcoude, Kortenhoef en Hilversum. Het blauwe gebied (toename geluid) strekt zich uit richting Kortenhoef en de Loosdrechtse Plassen.
Bron: Effectanalyse nieuwe luchtruimindeling, NLR / Ministerie van I&W, 21 februari 2025.

📄 Effectanalyse nieuwe luchtruimindeling – NLR, februari 2025

"Een verschuiving van de geluidbelasting in het gebied tussen Abcoude en Hilversum. [...] De grootste verschillen zijn te zien in het gebied waar de geluidbelasting lager is dan 48 dB Lden."

Het geluidseffect

Wat betekent +2,5 dB eigenlijk?

In officiële documenten klinkt een toename van 2,5 decibel (dB) bescheiden. De decibel-schaal is echter logaritmisch — een kleine stijging in dB betekent een enorme toename in de praktijk.

Geluidsniveau boven Oud-Loosdrecht (Lden jaargemiddelde)

~52
dB Lden
Huidige situatie
→
~54,5
dB Lden
Na herziening
~78%

Een toename van 2,5 dB betekent circa 78% meer geluidsenergie voor bewoners van Wijdemeren.

Berekening: 10^(2,5/10) ≈ 1,78 → ~78% meer geluidsenergie · WHO-grens: 45 dB · Nationale norm Schiphol: 58 dB Lden

"In gebieden waar mensen worden blootgesteld aan een abrupte toename in de hoeveelheid geluid kan dit leiden tot een versterkte hinderbeleving."RIVM – Hinder door vliegtuiggeluid

De decibel-maat Lden is het jaargemiddelde waarbij vliegtuiggeluid 's avonds 3× en 's nachts 10× zwaarder telt. Zelfs een kleine stijging vertegenwoordigt honderden extra vliegtuigen per jaar laag boven de plas en de dorpen.

Planning

Wat staat er nog te gebeuren?

April 2019
Startbeslissing Luchtruimherziening

Het programma wordt officieel gestart. Begin van de onderzoeksfase.

Oktober 2022
Voorkeursbeslissing vastgesteld

Het kabinet stelt de Voorkeursbeslissing vast. Hierin werd nog uitgegaan van een vierde aanvliegroute.

21 februari 2025
⚠️ Schetsontwerp gepresenteerd aan Tweede Kamer

Minister Madlener presenteert het Schetsontwerp. Verkeersstromen schuiven 5–20 km zuidwaarts — recht op Loosdrecht en Wijdemeren af.

2025–2026 👈 Nú
Participatie & externe commissie — uw kans

Dit is het moment dat bewoners inspraak kunnen geven. Een externe commissie beoordeelt nut en noodzaak. Daarna wordt het moeilijker.

2e helft 2026
Voorlopig Ontwerp + Besluit tot implementatie

Minister en staatssecretaris nemen een besluit. Daarna volgt behandeling in de Tweede Kamer.

2028–2030
Implementatie nieuwe luchtruimindeling

De nieuwe routes treden in werking. Bewoners van Wijdemeren ondervinden de structurele gevolgen.

Gezondheid

Wat doet vliegtuiggeluid met ons?

Het RIVM en internationale gezondheidsorganisaties hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar langdurige blootstelling aan vliegtuiggeluid.

😴
Slaapverstoring

Vliegtuiggeluid leidt tot verminderde slaapkwaliteit, ook als mensen niet wakker worden.

❤️
Hart & vaatziekten

Verhoogd risico op hoge bloeddruk. RIVM schat ~10 sterfgevallen per jaar in Nederland door vliegtuiggeluid.

🧒
Leerprestaties

Kinderen hebben gemiddeld 1 maand leesachterstand per 5 dB extra geluid (RIVM-onderzoek).

😰
Stress & hinder

Meer omwonenden ervoeren ernstige hinder in 2020 dan in 2002 — bij gelijke geluidsbelasting.

🌿
Natuur & stilte

De Loosdrechtse Plassen zijn aangewezen stiltegebied. Extra verkeer tast dit Natura2000-gebied aan.

🏠
Woningwaarde

Hogere geluidsbelasting drukt woningwaarden, zeker in plas- en recreatiegebieden.

"Meer omwonenden van luchthavens hadden in 2020 last van vliegtuiggeluid dan in 2002. Bij dezelfde hoeveelheid geluid gaven meer omwonenden aan ernstige hinder en slaapverstoring te ervaren."RIVM – Meer ernstige hinder en slaapverstoring door vliegtuiggeluid (2020)

Vragen & Antwoorden

Veelgestelde vragen

Heeft u een vraag die hier niet bij staat? Stuur hem op via onze contactpagina.

Wat is de Luchtruimherziening precies? +

De Nederlandse overheid herziet de indeling van het volledige luchtruim boven Nederland. Vliegtuigen krijgen nieuwe routes toebedeeld — routes die efficiënter zouden moeten zijn voor de luchtvaart, maar die voor grote groepen bewoners betekenen dat er ineens veel meer vliegtuigen laag over hun huis vliegen.

Het officiële Schetsontwerp werd op 21 februari 2025 gepresenteerd door minister Madlener. De invoering staat gepland voor 2028–2030. Besluitvorming volgt in 2026 — de inspraakmogelijkheden zijn er dus nu.

📄 Bron: Kamerbrief Luchtruimherziening, Ministerie van I&W, 21 februari 2025

Welke gemeenten worden getroffen? +

De nieuwe verkeersstromen schuiven 5 tot 20 kilometer zuidwaarts ten opzichte van de huidige routes. De corridor die daardoor extra belast wordt, loopt ruwweg van Abcoude en Gooise Meren via Wijdemeren (Oud-Loosdrecht, Kortenhoef, Loosdrecht) naar Hilversum en verder richting de Utrechtse Heuvelrug.

Dit zijn precies de gebieden die nu worden beschermd als stiltegebied en deels als Natura2000-gebied. De hele corridor van het Vecht-Veengebied ondervindt gevolgen.

📄 Bron: Effectanalyse nieuwe luchtruimindeling, NLR / Ministerie van I&W, februari 2025

Wat betekent +2,5 dB in de praktijk? +

Op papier lijkt 2,5 decibel (dB) een kleine stijging. Maar de decibel-schaal is logaritmisch — niet lineair. Dat betekent dat een kleine toename in dB een enorme toename in ervaren geluid vertegenwoordigt.

Rekenkundig: 10^(2,5/10) ≈ 1,78 — dat wil zeggen circa 75–78% meer geluidsenergie per jaar boven uw huis. Voor bewoners die nu al soms last hebben van vliegtuiggeluid, voelt dit als bijna een verdubbeling van de overlast.

Ter vergelijking: een toename van 3 dB betekent een exacte verdubbeling van de geluidsenergie. Met 2,5 dB zitten we net daaronder — maar het verschil is in de praktijk nauwelijks merkbaar.

📄 Bron: RIVM – Overzicht geluidindicatoren · Berekening: logaritmische decibel-schaal

Ik heb zelf weinig last van vliegtuiggeluid — raakt dit mij dan ook? +

Ja — ook als u persoonlijk weinig last heeft van vliegtuiggeluid, raakt de luchtruimherziening u direct. De reden is simpel:

✈️ Meer vliegtuigen boven uw huis = meer uitstoot boven uw huis.

Een toename van +2,5 dB correspondeert met circa 75% meer vliegbewegingen in uw omgeving. Elk vliegtuig stoot CO₂, stikstof (NOₓ), fijnstof en ultrafijnstof uit. Dit extra verkeer hangt letterlijk boven uw leefomgeving — ook als u de vliegtuigen niet hoort of er niet wakker van ligt.

Ultrafijnstof van vliegtuigmotoren dringt diep in de longen en het bloed door. Het RIVM meet verhoogde concentraties ultrafijnstof rondom Schiphol tot tientallen kilometers afstand.

Daarnaast heeft extra vliegverkeer gevolgen voor de woningwaarde in uw omgeving, de natuur in stiltegebieden, en de aantrekkelijkheid van het gebied voor recreatie en toerisme — ook als u zelf de geluidsoverlast niet ervaart.

📄 Bron: RIVM – Ultrafijnstof rondom luchthavens · Milieueffectrapportage Luchtruimherziening, 2022

Is dit al definitief besloten? +

Nee — nog niet. Het Schetsontwerp dat in februari 2025 is gepresenteerd is een tussenstap. De officiële besluitvorming volgt in de tweede helft van 2026, waarna de Tweede Kamer het besluit nog moet behandelen.

Er loopt momenteel een participatietraject waarbij bewoners, gemeenten en organisaties inspraak kunnen geven. Een externe commissie beoordeelt ook nog nut en noodzaak. Dit is dus het moment om uw stem te laten horen — daarna wordt het veel moeilijker om het tij te keren.

📄 Bron: Kamerbrief Luchtruimherziening, Ministerie van I&W, 21 februari 2025

Waarom schuiven de routes precies over ons gebied? +

De primaire aanleiding voor de luchtruimherziening is tweeledig. Ten eerste heeft de Koninklijke Luchtmacht meer oefenruimte nodig voor de nieuwe F-35 gevechtsvliegtuigen in het noorden en oosten van Nederland. Ten tweede wil de overheid vliegroutes korter en duurzamer maken door vliegtuigen hoger en langer recht te laten vliegen.

Om ruimte te maken voor het militaire oefengebied in het noorden, schuiven de civiele verkeersstromen in het oostelijk luchtruim zuidwaarts — precies over het Vecht-Veengebied. Dit is geen ongeluk of nalatigheid, maar een bewuste keuze waarbij de lusten (efficiëntere vluchten) voor de luchtvaart worden afgewogen tegen de lasten voor bewoners.

📄 Bron: Schetsontwerp Nieuwe Luchtruimindeling, Ministerie van I&W / Defensie, februari 2025

Wat is er gebeurd met de vierde aanvliegroute? +

De eerder geplande vierde aanvliegroute naar Schiphol gaat niet door — dat is goed nieuws. Maar dat betekent niet dat er niets verandert. De bestaande verkeersstromen verschuiven alsnog 5 tot 20 kilometer zuidwaarts, waardoor het Vecht-Veengebied alsnog een forse toename van vliegverkeer krijgt te verwerken.

Het schrappen van de vierde route is dus geen reden om achterover te leunen — de gevolgen voor onze regio blijven groot.

📄 Bron: Kamerbrief 21 februari 2025 · NOS Nieuws, 21 februari 2025

Wat kan ik zelf doen? +

Er zijn vier concrete stappen die u nú kunt nemen, terwijl de besluitvorming nog open ligt:

1. Inspreken via het participatietraject — via luchtvaartindetoekomst.nl kunt u uw zienswijze indienen. Elke reactie wordt meegenomen in de besluitvorming.

2. Uw gemeente aanspreken — vraag de gemeente actief stelling te nemen en aan te sluiten bij andere getroffen gemeenten die bezwaar maken.

3. Overlast melden bij BAS — het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol registreert klachten die worden meegewogen in beleid.

4. Delen — stuur deze pagina door naar buren, vrienden en lokale organisaties. Hoe meer mensen dit weten, hoe groter de politieke druk.

Zie ook de sectie "Wat kunt u doen?" onderaan deze pagina voor directe links.

Doe mee

Kunt u ons helpen?

We zijn een kleine groep bezorgde bewoners. Elke vorm van hulp — groot of klein — maakt een verschil. Herkent u zich in één van onderstaande rollen? Meld u dan aan!

🏛️

Contacten bij gemeente of provincie

Kent u raadsleden, wethouders of ambtenaren die dit onderwerp kunnen agenderen?

⚖️

Juridische kennis

Bent u jurist, advocaat of heeft u kennis van bestuursrecht of milieurecht?

📢

Communicatie & media

Journalistiek, social media, fotografie of ontwerp — alles helpt om dit verhaal te vertellen.

🔬

Wetenschappelijke kennis

Akoestiek, luchtvaart, milieu, gezondheid — wetenschappelijke onderbouwing is krachtig bewijs.

🤝

Netwerk & mobilisatie

Contacten bij andere bewonersgroepen, natuur- of milieuorganisaties, of buurtverenigingen.

💡

Iets anders

Heeft u een idee, vaardigheid of mogelijkheid die hier niet staat? We horen het graag!

🙋 Ik wil helpen — meld u aan

Wat kunt u doen?

Uw stem telt — nú nog

De besluitvorming vindt in 2026 plaats. Vóór die tijd is er ruimte voor participatie, bezwaar en politieke druk.

01
Volg het participatietraject

Meld u aan via luchtvaartindetoekomst.nl en maak gebruik van uw inspraakrecht.

02
Informeer de gemeente

Vraag gemeente Wijdemeren actief stelling te nemen. Raadsleden kunnen schriftelijke vragen stellen.

03
Meld overlast via BAS

Elke melding bij het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol telt mee in officiële statistieken.

04
Deel uw verhaal

Persoonlijke ervaringen zijn krachtig bewijs. Deel via lokale media en het participatietraject.