Wat is kerosine precies?
Kerosine (Jet A-1) is een aardoliedestillaat dat chemisch sterk lijkt op rode diesel — de zwavelhoudende dieselvariant die vroeger voor tractoren en boten werd gebruikt. Het grote verschil: diesel voor het wegverkeer moet tegenwoordig nagenoeg zwavelvrij zijn (maximaal 10 ppm zwavel). Voor kerosine geldt die eis niet.
Gangbare vliegtuigkerosine bevat 400 tot 800 ppm zwavel — dat is 40 tot 80 keer zoveel als in autodiesel is toegestaan. Defensie-kerosine mag zelfs tot 3.000 ppm bevatten. Technisch gezien is er geen enkele reden waarom kerosine niet ook ontzwaveld zou kunnen worden — het kost slechts een halve cent per liter extra.
⛽ Zwavel in brandstof — een vergelijking
Wat komt er precies uit een straalmotor?
Een straalmotor verbrandt kerosine bij extreem hoge temperaturen en druk — zonder nabehandeling van het uitlaatgas. Alles wat vrijkomt gaat rechtstreeks de lucht in. Dat zijn niet alleen CO₂ en waterdamp, maar een cocktail van schadelijke stoffen:
Zwaveldioxide (SO₂)
Zwavel in kerosine verbrandt bijna volledig tot SO₂. In de buitenlucht reageert SO₂ met water tot zwavelzuur — de voornaamste bron van ultrafijnstofdeeltjes rondom vliegvelden.
Ultrafijnstof (UFP)
Straalmotoren produceren enorme hoeveelheden ultrafijne deeltjes. Deze zijn zo klein dat ze via de longen rechtstreeks in de bloedbaan doordringen en hart-, vaat- en hersenschade kunnen veroorzaken.
Stikstofoxiden (NOₓ)
Door de extreem hoge verbrandingstemperaturen wordt stikstof uit de lucht omgezet in schadelijke stikstofoxiden. Vliegtuigen stoten per kilometer meer NOₓ uit dan dieselauto's — zonder dat daar een katalysator aan te pas komt.
Roet (Black Carbon)
Onvolledige verbranding van kerosine leidt tot roetdeeltjes. Roet draagt bij aan klimaatopwarming én is schadelijk voor de luchtwegen — vooral bij lage stuwkracht (taxiën, stationair draaien).
Benzeen & tolueen
Vluchtige organische stoffen zoals benzeen (een bekend kankerverwekkend stof) en tolueen komen vrij bij de verbranding van kerosine. Deze stoffen zijn ook tientallen kilometers van de luchthaven meetbaar.
Zware metalen & motorolie
Uitlaatgassen bevatten ook resten van verbrande motorolie en metaaldeeltjes (ijzer, zink, koper) als gevolg van slijtage van de motor — stoffen die zich ophopen in bodem en water.
🚫 Geen katalysator, geen filter — en dat is bewust zo
Bij auto's en vrachtwagens zijn katalysatoren en roetfilters al decennia verplicht. Bij vliegtuigmotoren bestaan deze niet. Dat is geen technisch probleem: het is een keuze.
Een katalysator kan technisch niet worden geïntegreerd in een straalmotor vanwege de extreme temperaturen en drukken. Maar dat maakt de uitstoot niet minder schadelijk — het betekent alleen dat de lucht rondom vliegvelden en vliegroutes de onbehandelde uitlaatgassen volledig opvangt.
Roetfilters voor de allerkleinste ultrafijnstofdeeltjes zijn ook bij dieselbussen beperkt effectief. De meest effectieve oplossing blijft daarmee: minder vliegbewegingen, en ontzwaveling van kerosine — een maatregel die spotgoedkoop is maar tot nu toe niet verplicht wordt gesteld.
Waarom dit relevant is voor ons gebied
Meer vliegtuigen boven het Vecht-Veengebied betekent niet alleen meer geluid. Het betekent meer kerosineuitstoot direct boven onze leefomgeving — boven onze tuinen, scholen, speelplaatsen en natuur. Zonder filter. Zonder katalysator. Met zwavel dat veertig keer boven de autodieselnorm uitstijgt.
De luchtruimherziening voegt structureel ~75% meer vliegbewegingen toe boven onze regio. Elke extra vlucht brengt deze uitstoot mee. Dat is geen bijkomstigheid — het is een volksgezondheidsvraagstuk dat nauwelijks aandacht krijgt in het politieke debat.
Laat uw stem horen
De besluitvorming is in 2026. Nu is het moment om dit onderwerp op de agenda te zetten.
Wat kunt u doen? Neem contact op